Recep Tayyip Erdoğan’ın İsrail ile Rusya’ya yönelik açıklamaları
Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe’de esnafa verdiği iftarda, İsrail ve Rusya ile ilişkilerle ilgili açıklamalarda bulundu.
Erdoğan, İsrail ile Türkiye arasındaki anlaşmaya dair “İki ülke ve Filistin için hayırlara vesile olmasını diliyorum, ekonomik ilişkiler çok farklı bir şekilde gelişmeye başlayacaktır. Sayın Obama başta olmak üzere herkese teşekkür ediyorum” dedi.
2010 yılında İsrail komandolarının Gazze’ye yardım götüren Mavi Marmara filosuna düzenlediği baskınla Türkiye’nin İsraille sorunlu bir döneme girdiğini ve iki ülke arasındaki ilişkilleri düzeltmek için ‘ABD başta olmak üzere girişimler olduğunu’ ifade eden Erdoğan, daha önce İsraille ilişkilere dair üç şartın yerine gelmesi gerektiğini söylediğini belirtti.
Cumhurbaşkanı konuşmasına şöyle devam etti:
“Birincisi, İsrail bu eyleminden dolayı Türkiye’den resmen özür dilemelidir demiştim. 2013 yılında ABD Başkanı sayın Obama şahitliğinde İsrail başbakanı bu özrü şahsen bana ifade etti.”
“İkinci şartımız İsrail’in masumların ailelerine tazminat ödemesiydi. Bu şart da 20 milyon dolar olarak rakamın kesinleştirilmesiyle yerine getirilmiş oldu.”
“Üçüncü şartımız Mavi Marmara şehitlerinin amacı olan, bu uğurda canlarını verdikleri Gazze’de yaşayan Filistinlilerin hayat şartlarının iyileştirilmesi noktasında ablukanın kaldırılmasıydı.”
“Ya dedik limana elektrik enerjisi verilen gemi yerleştirelim, veya orada Almanların işlettiği santraldan elektrik, bunun da bütün şebekelerini biz Türkiye olarak yenileyeceğiz. Şimdi bu da kabul edildi. Su maalesef sıkıntı.”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, ‘gıda, sağlık, konut gibi temel ihtiyaçlara kadar her alanda Gazze’ye yardım ulaştırılabileceğini’ belirtip “Bayram öncesi 14 tonluk gemiyle Mersin’den yola çıkmak suretiyle Gazze’ye ulaştıracağız” dedi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da Türkiye’yle varılan anlaşmanın ülke ekonomisine büyük bir ivme kazandıracağını söyledi.
‘Rusya’ya üzüntümü ifade etmiştim’
Cumhurbaşkanı Erdoğan, düşürülen Rus uçağıyla ilgili Moskova’ya iletilen mektuba dair de “Bu olumsuzluğu da ortadan kaldırmaya yönelik adımlarımızı attık” dedi.
Erdoğan, “Gönderdiğim mektupta hem yaşanan hadiseden duyduğumuz üzüntüyü ifade ettim, hem de bölgesel işbirliği imkânlarını hatırlattım. Türkiye, dostlarına güven sağlayan bir ülke olduğunu her zaman göstermiştir. Bu yakın komşumuzla da olan münasebetleri, özellikle stratejik düzeyde attığımız adımları geliştirmenin gayretine inanıyorum” diye konuştu.
Erdoğan, “Her iki ülkenin de zararına olan mevcut durumu bir an önce geride bırakarak ilişkilerimizi süratle normalleştireceğimize inanıyorum” diye ekledi.
[box type=”shadow” align=”alignleft” width=”634″ ]
Kremlin: Erdoğan Rusya’dan özür diledi
Kremlin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yazdığı mektupta, “düşürülen Rus uçağı nedeniyle öldürülen pilotun ailesinden özür dilediğini ve Rusya-Türkiye ilişkilerinin düzelmesi için elinden geleni yapacağını söylediğini” açıkladı. Erdoğan mektupta “Rus jetini kasten düşürmeyi asla arzulamadık. Hayatını kaybeden pilotun ailesinin acısını kalpten paylaşıyoruz. Rus pilotu öldürmekle suçlanan kişi hakkında soruşturma yürütülüyor” dedi.
Kremlin Sözcüsü Dimitri Peskov gazetecilere yaptığı açıklamada olayda ölen pilotun ailesine başsağlığı mesajı verdiğini ve “af dilediğini” kaydetti. Kremlin’in eline geçen Rusça mektupta ‘Af dilerim’ anlamına gelen ‘İzvinitye’ ifadesinin yer aldığı bildiriliyor.
‘KUSURA BAKMASINLAR’
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ise Erdoğan’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’e gönderdiği mektupta, Rus askeri uçağının düşmesiyle ilgili derin üzüntü duyduğunu belirterek, “Hayatını kaybeden Rus pilotun ailesine bir kez daha acılarını paylaştığımı belirtmek ve taziyelerimi sunmak istiyorum; kusura bakmasınlar diyorum” ifadelerini kullandığını söyledi.
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Kalın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’e gönderdiği mektupta, Türkiye ile Rusya arasındaki geleneksel dostane ilişkilerin tekrar tesis edilmesi, bölgesel krizlerin çözümü için işbirliği ve terörle ortak mücadele edilmesi için çağrıda bulunduğunu belirtti.
İbrahim Kalın, Türkiye ile Rusya’nın, ilişkilerin geliştirilmesi amacıyla gerekli adımların atılması hususunda mutabık kaldığını kaydetti. Haberin gelmesinin ardından Türk Lirası ABD Doları karşısında değer kazanmaya başladı. Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, mektupta şu ifadeler de yer aldı:
“Bir kez daha üzüntümü ve derin başsağlığı dileklerimi ölen pilotun ailesine iletmek istiyorum ve ve özür diliyorum. Tüm kalbimle acılarını paylaşıyorum. Rus pilotun ailesini Türk ailesi olarak kabul ediyoruz. Verilen acıların ve zararın hafifletilmesi için gerekli tüm inisiyatifleri almaya hazırız.
” SON KARAR MOSKOVA’NIN
Rusya Tarım Bakanı Alexander Tikachev, Türkiye’yle ilişkilerin bundan böyle ne düzeyde olacağına Moskova’nın karar vereceğini söyledi. Kasım 2015’te Rus jetinin düşürülmesinin ardından Rusya, Türkiye’den ithal edilen tarım ürünlerinin neredeyse tümünü yasaklamıştı. Kremlin ayrıca Rus vatandaşlarına Türkiye’de tatile gitmeme çağrısı yapmış ve turizm acentalarının da Türkiye’ye tur satışlarını engellemişti.
ALPARSLAN ÇELİK TAHLİYE EDİLDİ
Kasım 2015’te Türkiye hava sahasını ihlal ettiği gerekçesiyle, Türk savaş uçakları tarafından düşürülen Rus Su-24 tipi savaş uçağının pilotu paraşütle atladığı sırada Suriye tarafındaki savaşçılar tarafından vurularak öldürülmüştü. Pilotu vurduğu iddia edilen Alparslan Çelik ise bugün ‘Harp slahı taşımak’ suçlamasıyla çıktığı duruşmada hakim tarafından serbest bırakıldı. Yurtdışına çıkış yasağı konan Çelik’in tutuksuz yargılaması devam edecek. [/box]
Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın da Erdoğan’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’e gönderdiği mektupta, Rus askeri uçağının düşmesiyle ilgili derin üzüntü duyduğunu belirterek, “Hayatını kaybeden Rus pilotun ailesine bir kez daha acılarını paylaştığımı belirtmek ve taziyelerimi sunmak istiyorum; kusura bakmasınlar diyorum” ifadelerini kullandığını söylemişti.
Kalın, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Rusya Devlet Başkanı Putin’e gönderdiği mektupta, Türkiye ile Rusya arasındaki geleneksel dostane ilişkilerin tekrar tesis edilmesi, bölgesel krizlerin çözümü için işbirliği ve terörle ortak mücadele edilmesi için çağrıda bulunduğunu belirtti.
Kremlin’den yapılan açıklamaya göre, mektupta şu ifadeler de yer aldı:
“Bir kez daha üzüntümü ve derin başsağlığı dileklerimi ölen pilotun ailesine iletmek istiyorum ve ve özür diliyorum. Tüm kalbimle acılarını paylaşıyorum. Rus pilotun ailesini Türk ailesi olarak kabul ediyoruz. Verilen acıların ve zararın hafifletilmesi için gerekli tüm inisiyatifleri almaya hazırız.”
Başbakan Binali Yıldırım, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in çarşamba ya da perşembe günü telefonda görüşeceğini belirtti.
TRT’ye konuşan Yıldırım “Olay keşke olmasaydı diyoruz. Üzüntümüzü belirttik. Krizin sona ermesi için süreç fiilen başladı. İş tatlıya bağlandı. Bunu ekonomik alandaki ilişkiler takip edecek. 6 aylık süre içerisinde yaşananlar, yaşanmamış gibi kabul edip yolumuza devam edeceğiz” dedi.
‘Son kararı Moskova verecek’
Rusya Tarım Bakanı Alexander Tikachev, Türkiye’yle ilişkilerin bundan böyle ne düzeyde olacağına Moskova’nın karar vereceğini söyledi.
Kasım 2015’te Rus jetinin düşürülmesinin ardından Rusya, Türkiye’den ithal edilen tarım ürünlerinin neredeyse tümünü yasaklamıştı.
Kremlin ayrıca Rus vatandaşlarına Türkiye’de tatile gitmeme çağrısı yapmış ve turizm acentalarının da Türkiye’ye tur satışlarını engellemişti.
Netanyahu: Türkiye anlaşmasıyla ekonomimiz ivme kazanacak
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu Türkiye’yle varılan anlaşmanın ülke ekonomisine büyük bir ivme kazandıracağını söyledi.
Pazar günü Türk ve İsrailli heyetler arasındaki görüşmelerin gerçekleştiği İtalya’nın başkenti Roma’da konuşan Netanyahu, Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkilerin normalleşmesini ‘önemli bir adım’ olarak niteleyerek “İsrail ekonomisi için çok büyü olumlu etkileri olacaktır.
İsrail yeni bulunan doğalgaz rezervlerinin uluslararası pazarlara satışı için Akdeniz ve Türkiye üzerinden geçecek bir boru hattı projesi üzerinde duruyor.
Ayrıca Akdeniz’in doğusunda yeni doğalgaz arama-çıkarma çalışmalarının yürütülebilmesi için Türkiye ile İsrail ilişkilerinin normalleşmesinin önemli olduğu ifade ediliyordu.
Netanyahu’yla birlikte bir basın toplantısı düzenleyen ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ise “Gelişmelerden dolayı çok memnunuz. Arzu ettiğimiz yönde adımlar atılıyor” dedi.
Türkiye Başbakanı Binali Yıldırım’ın da İsrail’le varılan anlaşmayla ilgili TSİ 13.00’te bir açıklama yapması bekleniyor.
Normalleşme süreci başladı
2010 yılında İsrail komandoları Gazze’ye yardım götüren Mavi Marmara gemisine uluslararası sularda baskın düzenlemiş ve 9 kişiyi öldürmüştü.
Tarafların anlaşmayı pazar günü biraraya geldikleri İtalya’nın başkenti Roma’da sonlandırdığı belirtildi.
ABD’nin de desteğiyle varılan anlaşmanın Salı günü imzalanacağı belirtiliyor.
Hafta içi heyetlerin pazar günü Avrupa’da biraraya geleceği duyurulmuş ancak neresi olduğu kamuoyu ile paylaşılmamıştı.
Toplantıya katılacak Türk heyetine Dışişleri Bakanlığı Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu’nun, İsrail heyetineyse Başbakan Binyamin Netanyahu’nun özel temsilcisi Joseph Ciechanover’in başkanlık edeceği belirtilmişti.
Anlaşma kapsamında yer alan önemli maddeler haber ajanslarına şu şekilde yansıdı:
- İsrail, Mavi Marmara saldırısında hayatını kaybeden Türk vatandaşlarının ailelerine 20 milyon dolar tazminat ödemeyi kabul etti.
- Gazze’ye insani yardım girişine ve altyapı inşaatlarına izin verildi.
- Anlaşmada Hamas’ın konumuna dair bir madde yer almadı.
Anlaşmayla birlikte iki ülkenin ilişkileri tekrar büyükelçilik düzeyine çıkarması bekleniyor.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi için yürütülen görüşmelerde Hamas’la temasların konuşulmadığını ifade etti ve “Orta Doğu barışı için Hamas’la temaslarımız devam edecek” dedi.
Kuzey Kıbrıs Dışişleri Bakanı Tahsin Ertuğruloğlu ile Ankara’da ortak bir basın toplantısı düzenleyen Çavuşoğlu, Türkiye’nin İsrail’e sunduğu şartların çok açık olduğunu ifade etti ve “Hamas ile olan ilişkimiz de gizli saklı değildir” dedi.
Çavuşoğlu, İsrail’le bir anlaşmaya varılıp varılamayacağının İsrail’in tavrına bağlı olacağını kaydetti.
İsrail basını: “Türkiye geri adım attı”
İsrail basınında çıkan haberlerde, Ankara’nın ilişkileri normalleştirmek için Türkiye’deki Hamas yöneticilerine karşı katı tedbirler alacağı yazılmıştı.
Jerusalem Post gazetesi, İsrail’in talepleri doğrultusunda Türkiye’de yaşayan Hamas yöneticilerinin seyahat özgürlüğünün kısıtlanacağını ifade etmişti.
Gazete ayrıca Türkiye’nin Gazze ablukasının gevşetilmesi talebinden de vazgeçtiğini yazdı.
TÜrkiye’nin İsrail’e ve Rusya’ya geri dönmesi Ankara’nın Tükürdüğünü yalaması haberine ise derin kulislerden şu yorumlar gelmişti:
Türkiye’nin içersinde bulunduğu iddia edilen mafyatik devlet yapısı iddialar üzerine bile olsa insanların tüylerini ürpertmeye yetiyor. Neler oluyor ya da neler olacak Türkiyesinde sabahtan akşama nelerin olabileceğini artık insanlar kestiremiyor. Karanlık işler dönüyor Devlet çatısı altında ve birileri bunları biliyor,ama Türkiye’de ne bir denetleme sistemi ne de bir yargı bu iddiları bırakın araştırmayı var olduğuna emin olduğumuz pek çok şeyide kapatıyorlar…
