Torba Yasa Meclis’ten geçti, en düşük memur maaşı 22 bin lira: Günlük yaşamda neler değişecek?
TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen torba yasayla, memur ve emeklilerin yılın ikinci ayında alacakları maaş netleşti. Buna göre; tüm kamu personeline 8 bin 77 lira seyyanen ödeme yapılarak, en düşük memur maaşı 22 bin 17 liraya yükseltildi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin “makul ve yeterli bulunmamıştır” diyerek daha fazla artış istediği memur, işçi, Bağ-Kur emeklilerinin maaş artışı ise yüzde 25’le sınırlı kaldı.
TBMM Genel Kurulu’nda dün gece kabul edilen yasa ile 6 Şubat’taki Kahramanmaraş merkezli depremlerin zararlarının telafisi için bir kereye özgü 2023 yılında ek motorlu taşıtlar vergisi (MTV) alınacak.
Buna göre yasanın Resmi Gazete’de yayımlandığı tarihte, kayıt ve tescilli bulunan otomobil, otobüs, kamyon, kamyonet, uçak ve helikopterler dahil tüm taşıtlar ile 31 Aralık 2023 tarihine kadar kayıt ve tescil edilecek olan tüm taşıtlar, ek MTV kapsamında olacak.
Ek MTV, 2023 yılı için tahakkuk ettirilen MTV tutarı kadar olacak ve iki taksitte ödenebilecek. Ek MTV’nin ilk taksidi, düzenlemenin yayımlandığı ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenecek.
Teklifin Temmuz ayı içinde kanunlaşması halinde ek MTV’nin ilk taksiti Ağustos ayı sonuna kadar ödenecek; ikinci taksitinin ise Kasım sonuna kadar ödenmesi gerekecek. Kanunun yayımı tarihi ile 31 Aralık 2023 tarihleri arasında ilk defa kayıt ve tescil edilecek olan taşıtlara ilişkin ek MTV ise bu taşıtların MTV’si ile birlikte peşin ödenecek. Ek MTV, bir defaya mahsus uygulanacak ve genel bütçe geliri olarak kaydedilecek.
Deprem bölgesinde evleri yıkılan veya yakınlarını kaybedemler ise ek MTV ödemeyecek.
Emekliye yüzde 25 zam
Teklifle Emekli Sandığı’ndan emekli olanların zam oranı da belli oldu.
MHP lideri Devlet Bahçeli’nin, emekliye de “seyyanen zam” önermiş ve yüzde 25’lik artışın yeterli olmayacağını ifade etmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan dün Bahçeli ile bir araya geldi, ancak emekli maaşlarına yapılan zam değişmedi.
Memur zammı, 15 Temmuz’da itibaren geçerli olacak
Kabul edilen yasayla tüm memur maaşlarına 8 bin 77 liralık seyyanen zam yapılarak, en düşük memur maaşı 22 bin liraya çıkarıldı.
İlave ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında, personelin aylık veya ücretlere ilişkin tabi olduğu hükümler uygulanacak.
Bu ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan veya mali ve sosyal hakların tespitinde esas alınan aylık, ücret, zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye ve diğer herhangi bir ödeme unsurunun hesabında dikkate alınmayacak.
Maddenin uygulanmasında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye ve uygulamayı yönlendirmeye Cumhurbaşkanı yetkili olacak, madde 15 Temmuz’dan itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Erdoğan’a borçlanma yetkisi
Hazine nakit rezervinin güçlü seviyede tutulabilmesi için belirlenen net borç kullanımı tutarı, 2023 yılı için Hazine ve Maliye Bakanı ile Cumhurbaşkanı tarafından artırılan net borç kullanım tutarının 3 katı olarak uygulanacak.
Cumhurbaşkanı akaryakıt, alkollü ve alkolsüz içecekler ile tütün mamullerinin ÖTV oranlarını artırma veya indirme konusunda yetkilendirildi.
Cumhurbaşkanı, uygulama dönemlerini gün veya ay olarak belirlemeye veya belirleyeceği mallar ve aylar itibarıyla yeniden belirlenmiş sayılan tutarların uygulanmamasına karar vermeye yetkili olacak.
2023 yılı Temmuz ila Aralık aylarında da istihdamı desteklemek için iş gücü maliyetlerini azaltmak üzere işverenlere, finansmanı İşsizlik Sigortası Fonu’ndan karşılanacak şekilde ödeyecekleri sigorta priminden mahsup edilerek günlük 16,66 TL, aylık 500 TL asgari ücret desteği sağlanacak.
Düzenleme, 1 Temmuz 2023 tarihinden itibaren uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlananlara ödenecek aylıklar, emekli ikramiyeleri, bayram ikramiyeleri ve ek ödemeler; bayram ikramiyesinin 2 bin TL’ye yükseltilmesi; en düşük emekli aylığının 7 bin 500 TL’ye çıkarılması, asgari ücret artışının devlet katkısı, işveren prim teşviki ve ödeme gücü olmayanların sağlık prim ödemeleri ile yapılacak ek ödemeler için ihtiyaç duyulan ödeneğin ilgili idare bütçelerine eklemede Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen ilk iş gününden itibaren Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından karşılanan destekler Merkez Bankası kaynaklarından karşılanacak.
Kurumlar Vergisi yüzde 25’e çıkarıldı
Kurumlar Vergisi yüzde 20’den yüzde 25’e çıkarıldı. Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamındaki şirketler, elektronik ödeme ve para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketlerinin kurum kazançları için alınan yüzde 25 oranındaki kurumlar vergisi ise yüzde 30’a çıkarılıyor.
Kurumlar Vergisi mükelleflerinin aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kârın yüzde 50’si olan istisna oranı, yüzde 25’e indirilecek.
Yasayla, Covid salgınının Türkiye’de yayılmasını önlemek amacıyla tahsil edilen idari para cezaları ödeyenlere iade edilecek.
Kira bedelinde yüzde 25 artış sınırının süresi 1 yıl uzatıldı
Konut kiralarında uygulanacak kira bedelini yüzde 25 ile sınırlayan düzenleme 1 Temmuz 2024’e kadar uzatıldı.
Söz konusu uygulama, bir önceki kira yılına ait kira bedelinin yüzde 25’ini geçmemesi koşuluyla geçerli olacak. Bir yıldan daha uzun süreli kira sözleşmelerinde, bu oranları geçecek şekilde yapılan sözleşmeler fazla miktar yönünden geçersiz sayılacak.
Denetimli serbestlik düzenlemesi: 5 yılı kalanlar cezaevine dönmeyecek
31 Temmuz itibarıyla Covid-19 izninde bulunan hükümlülerden denetimli serbestliğe ayrılmalarına 5 yıl veya daha az süre kalanlar, tekrar cezaevine dönmeyecek ve kalan sürelerini denetimli serbestlik altında infaz edecek.
31 Temmuz itibarıyla kapalı ceza infaz kurumunda bulunan ve cezasının belirli bir süresini bu kurumlarda geçiren hükümlüler ise iyi halli olmak şartıyla 3 yıl daha erken açık ceza infaz kurumuna ayrılabilecek. Ayrıca, bu hükümlüler cezalarının süresine göre en az 3 ay açık ceza infaz kurumunda kalmak şartıyla 3 yıl daha erken denetimli serbestliğe ayrılabilecek.
“Terör ve örgütlü suçlar” nedeniyle hükümlü olanlar açık ceza infaz kurumuna erken ayrılma veya denetimli serbestliğe erken ayrılma düzenlemelerinden yararlanamayacak.
Cumhurbaşkanına sanayi alanı belirleme yetkisi
Yasa ile depremler nedeniyle genel hayata etkili afet bölgesi olarak kabul edilen yerlerde, afet bölgesi ilan tarihinden itibaren bir yıl süreyle sanayi alanı olabilecek yerler, fay hattına mesafesi, zeminin elverişliliği ve yerleşim merkezine yakınlığı gibi kriterler gözetilerek, alanın durumuna göre ilgili kurumların görüşü alınarak Bakanlıkça tespit edilecek.
Tespit edilen yerler Cumhurbaşkanı kararıyla sanayi alanı olarak belirlenecek.
Ormanlık alana konut izni
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında yer alan, deprem, sel, heyelan, çığ, yangın ve benzeri doğal afetler sebebiyle tahrip olan taşınır veya taşınmaz kültür varlıklarının ihyası veya yeniden inşası amacıyla döner sermaye bütçesinden Kültür ve Turizm Bakanı’nın onayıyla genel bütçeye kaynak aktarılabilecek.
Genel Kurul’da kabul edilen bir önergeyle de depremzedeler için yapılacak konutlar için hak sahibi başına bin metrekareyle sınırlı olmak üzere ormanlık alanların kullanılabilmesi hükmü de getirildi.
Teklife Genel Kurul’da yani bir madde eklenerek, 07.05.1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu’nun ek 5’inci maddesinin birinci fıkrasında değişiklik yapıldı. Buna göre getirilen düzenleme şöyle:
“Tabipler devlet hizmeti yükümlülüklerine başlamadan veya tamamlamadan uzmanlık eğitimi yapmak için asistanlık sınavlarına katılabilirler ve uzmanlık eğitimine başlayabilirler. Ancak yan dalda veya birden fazla uzmanlık dalında eğitime başlanabilmesi için devlet hizmeti yükümlülük süresinin en az yarısının tamamlanması şarttır.”
Büyükelçiler düzenlemesi
Genel Kurul’da teklife eklenen bir maddeyle de 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında Dışişleri Bakanlığı merkez teşkilatında görev yapan büyükelçilere ödenen tazminat ve göstergeler artırılarak, Bakanlık ve bağlı kuruluş Müsteşarı, Devlet Denetleme Kurulu Başkanı, İl Valisi, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Özelleştirme İdaresi Başkanı seviyesine getirildi.
