Soykırım tasarısı Alman parlementosu tarafından onaylandı
Almanya Federal Meclisi, 1915 olaylarını “soykırım” olarak niteleyen tasarıyı kabul etti.
Tasarı, “1915 ve 1916 yıllarında Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermenilere ve diğer Hristiyan azınlıklara uygulanan soykırımın hatırlanması ve anılması” başlığını taşıyor.
Erdoğan’dan Almanya’ya tepki: İlişkilerimiz ciddi boyutta etkilenecek
Türkiye tarafından karara ilk tepki Başbakan Yardımcısı ve hükümet sözcüsü Numan Kurtulmuş’tan geldi.
Kurtulmuş Twitter hesabından paylaştığı mesajlarda, “Türkiye gereken cevabı verecek. Karar yok hükmündedir” dedi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu da karara tepkisini Twitter hesabından dile getirdi ve “Kendi tarihindeki karanlık sayfaları kapatmanın yolu sorumsuz ve mesnetsiz Meclis kararlarıyla başka ülkelerin tarihini karalamak değildir” dedi.
Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) ise Meclis’te grubu bulunan partilere ortak deklarasyon yayınlama çağrısında bulundu.
Almanya Büyükelçisi geri çağırıldı
Başbakan Binali Yıldırım da, kararı kınarken, ”Bu karar hatalı bir karardır. Türk milletinin geçmişi bellidir. Bu millet, geçmişiyle övünen bir millettir. Bizim geçmişimizde yüz kızartacak, başımızı öne eğdirecek hiç bir olay yoktur” dedi.
Yıldırım, Türkiye’nin Almanya Büyükelçisi Hüseyin Avni Karslıoğlu’nu istişarede bulunmak üzere geri çağırdığını açıkladı.
Dışişleri Bakanlığı da Almanya parlamentosunu eleştirerek, kararın “tarihi siyasileştirdiğini, geçmişin özgürce konuşulmasını engellediğini ve bir tabu haline getirilen Ermeni anlatısını tartışılmaz bir gerçek gibi dayatmaya çalıştığını” bildirdi.
Bakanlık tarafından yayınlanan bildiride, 1915 olaylarına ilişkin anlaşmazlıktan uzlaşıya varılabilmesinin ancak diyalog, duygudaşlık ve adil bir bakış açısıyla mümkün olacağı vurgulandı.
Merkel: İlişkilerimiz güçlü. dedi
Almanya Başbakanı Angela Merkel ise her ne kadar iki ülkenin bazı konular konusunda farklı görüşleri olsa da Türkiye ve Almanya’nın güçlü ilişkilere sahip olduğunu vurguladı.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg ile birlikte düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Merkel, “Almanya’yı Türkiye’ye bağlayan çok şey var. Bazı görüş ayrılıklarına karşın bu bağın derinliği ve dostluğumuz çok büyük” diye konuştu.
Türkiye, Alman Federal Meclisi’nin alt kanadı Bundestag’da oylanan tasarıyı Türkiye ile Almanya arasında dostluk sınavı olarak gördüğünü açıklamıştı.
Ermeniler, 1915’te Türkiye’nin tehcir olarak nitelediği olaylar sırasında 1,5 milyon kişinin öldürüldüğünü söylüyor.
Almanya Parlamentosu’ndaki oylamayı takip eden Ermeni topluluğunun temsilcileri, tasarının kabulünün ardından ‘Danke’ (Teşekkürler) yazan pankartlar kaldırdı. Temsilcilerin bazılarının duygulanarak ağladığı görüldü.
Tasarının parlamentoda görüşülmesi zamanlaması da kritik.
Türkiye ve Almanya liderliğindeki Avrupa’nın mülteci krizinin çözümü için kritik bir işbirliği sürecine girdiği dikkate alındığında tasarının zamanlaması sıkıntılı görünüyor.
Aralarında Fransa ve Rusya’nın da bulunduğu 20’den fazla ülke, olayları soykırım olarak kabul etmiş, Papa Francis de ‘soykırım’ ifadesini kullanmıştı.
Almanya Başbakanı Angela Merkel oylama sırasında parlamentoda yoktu.
Ancak, hem kendi partisi Hristiyan Demokratlar (CDU) hem de koalisyon ortağı Sosyal Demokratlar (SPD) ile muhalefetteki Yeşiller’in desteklediği tasarının ezici bir çoğunlukla kabul edildiği bildiriliyor.
Almanya Federal Meclisi’nin 1915 olaylarını “soykırım” olarak niteleyen tasarıyı kabul etmesi hakkında bir açıklama yapan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Alman Parlamentosu’nun aldığı bu karar ilişkilerimizi ciddi boyutta etkileyecek” dedi.
Erdoğan daha önce tasarının kabul edilmesi durumunda iki ülke arasındaki diplomatik, siyasi, ticari, askeri ve ekonomik ilişkilerin zedeleyeceğini söylemişti.
Merkel’den ‘güçlü ilişkiler’ vurgusu
Almanya Başbakanı Angela Merkel ise kararla ilgili açıklamasında Türkiye ile Almanya’nın “güçlü ilişkilere sahip olduğunu” söyledi.
NATO Genel Sekreteri Jens Stonltenberg ile düzenlediği basın toplantısında Merkel ayrıca, “Bazı özel konularda farklı fikirlere sahip olsak da Türkiye ile Almanya’yı birbirine bağlayan çok şey var. Dostluğumuz stratejik bağlarımız büyük” dedi.
Bu arada Ankara, Berlin Büyükelçisi’ni de İstanbul’a çağrıldı.
Büyükelçi Hüseyin Avni Karslıoğlu’nun bugün İstanbul’a gitmesi beklenirken, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise twitter hesabından yayınladığı mesajda, “Kendi tarihindeki karanlık sayfaları kapatmanın yolu sorumsuz ve mesnetsiz Meclis kararlarıyla başka ülkelerin tarihini karalamak değildir” dedi.
Kurtulmuş: Tarihi hata
Almanya’ya tepkisini twitter hesabından duyuran bir başka hükümet yekilisi olan Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş ise “Almanya Parlamentosu’nun çarpıtılmış ve mesenetsiz bir takım iddiaları soykırım olarak kabulllenmesi tarihi bir hatadır” dedi. Kurtulmuş ayrıca, “Türkiye için bu karar yok hükmündedir” şeklinde bir mesaj da paylaştı.
Tasarı, Avrupa Birliği’nin göçmen akınını kontrol altına almak için Türkiye’nin yardımına ihtiyaç duyduğu bir dönemde geçti.
AKP Sözcüsü Yasin Aktay ise, tasarının Türkiye ile Almanya ilişkilerine ciddi hasar verdiğini söyledi.
Reuters’a açıklama yapan bir başka AKP’li yetkili ise partisinin Meclis Grubu’nun Alman parlamentosunun kararının ardından ortak bildiri yayımlanması için TBMM’ye teklif sunacağını söyledi.
Türkiye – Almanya ‘soykırım’ gerginliği anlaşmalara zarar verir mi?
Pazartesi günü Başbakan Binali Yıldırım, Salı günü de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Almanya Başbakanı Angela Merkel ile ayrı ayrı telefonda görüştüler.
Erdoğan ve Yıldırım, Merkel’e, Alman Parlamentosu’nun yarın oylaması beklenen ve Osmanlı İmparatorluğu’nun 1915’de Ermenilere yönelik eylemlerini “soykırım” olarak tanımlayan tasarının kabulünün yaratacağı sıkıntıları ifade ettiler.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Uganda’ya hareketi öncesi düzenlediği basın toplantısında, konuyla ilgili bir soru üzerine, tasarının yasalaşmasının Türkiye ile Almanya arasındaki diplomatik, siyasi, ticari, askeri ve ekonomik ilişkileri zedeleyeceği uyarısında bulundu.
