Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Covid geçirenlerin de ikinci doz aşı yaptırabileceğini duyurdu.

Bakan Koca’nın açıklamasının ardından Covid geçirenlere de 2. aşı dozu için randevuların açıldığı bildirildi.

Türkiye’de Covid geçirenlere neden tek doz aşı yapılıyor, bilimsel araştırmalar ne gösteriyor?

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı Bilim Kurulu, Covid-19 geçirenlere BioNTech aşısının tek doz yapılmasına karar verdi. Ayrıca hastalığı geçirenlerin aşı olma süresi de altı aydan üç aya indirildi.

Sağlık Bakanlığı hastalığı geçirdikten sonra tek doz BioNTech aşısı olanlara yolladığı SMS mesajında, “Hastalığı geçirenler için tek doz BioNTech aşısının yeterli olacağına dair Bilim Kurulu kararı gereğince ikinci doz aşı randevunuz iptal edilmiştir” denildi.

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Sema Turan, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, dünyada da hastalığı geçiren kişilerde altı ay sonra antikor seviyelerinde görülen düşüş nedeniyle aşılama programına yeniden dahil edilmelerine dair tartışmalar olduğunu söyledi.

Turan, “Sonuçta hastalığı geçirenlerin virüse karşı bir hafızaları var. Yani vücudun geçirdiği hastalıklara bağlı bir vücutta bir bağışıklık olduğu için bu bireylerde tek doz aşının yeterli olacağı ile ilgili şu an elimizde bulunan literatürdeki bilgiler ışığında alınmış bir karar bu” dedi.

Sağlık Bakanı Koca: Covid geçirenler de iki doz aşı yaptırabilir
Türkiye’de 50 yaş üzeri kişiler ve sağlık çalışanları için 3. doz aşılama başladı

Dünyadaki uygulamalar nasıl?

Aralarında Fransa, Almanya ve İtalya’nın da olduğu bazı ülkeler, Covid-19 geçirmiş kişilere tek doz aşı yapılmasını tavsiye ediyor.

ABD ve İngiltere’nin tavsiyeleri ise halen Covid-19 geçirenlerin de iki doz aşıyı yaptırmaları yönünde.

Covid-19 atlatanlara tek doz aşı yapılmasına ilişkin kararların arkasında genel olarak aşılamanın daha yaygın bir şekilde yapılabilmesinin yattığı belirtiliyor.

İspanyol hükümetine aşılama programı konusunda tavsiyelerde bulunan New York’taki Mount Sinai Icahn Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hordi Ochando, “Daha önce bu hastalığı geçirmiş kişilere de iki doz aşı yapılması, ilk doz aşısı için bekleyen milyonlarca kişi varken çok da anlamlı değil” dedi.

Ancak bilim insanları, bu gruptaki kişilerde tek doz aşının yeterli korumayı ne kadar süre daha sağlayacağının bilinmediğini belirtiyor.

Bir diğer tespit de bu koruma düzeyinin farklı aşılar için farklılık gösterebileceği yönünde.

İspanya’daki Mar Araştırma Enstitüsü’nden immunolog Giuliana Magri, “Daha önce bu hastalığı geçirdiyseniz, tek doz muhtemelen yeterli olacaktır” diye konuştu.

Bilimsel araştırmalar ne gösteriyor?

Son dönemde yapılan bilimsel araştırmalar, Covid geçirmiş kişilerin tek doz aşıyla yüksek düzeyde bağışıklığa sahip olduğuna ve ikinci dozu yaptırmasalar bile belli bir koruyuculuğa sahip olduğuna işaret ediyor.

Bununla birlikte, hastalıkla birlikte gelişen antikorların ne kadar süre kaldığı ve bu korumanın uzun ömürlü olup olmadığı yanıtı bilinmeyen sorular arasında.

Nature dergisinde 14 Haziran’da yayımlanmış bir araştırma, Covid-19 geçiren kişilere tek doz mRNA aşısının yeterli bir koruma sağladığını ortaya koydu.

ABD’deki Rockefeller Üniversitesi’nden bir grup bilim insanının 26 kişinin katılımıyla yaptığı araştırmada, pandeminin ilk dönemlerinde Covid-19 geçirmiş ve daha sonra mRNA teknolojisiyle geliştirilen Pfizer/BioNTech veya Moderna aşısı olmuş kişilerde yüksek düzeyde antikor tespit edildiği görüldü.

mRNA aşısı nedir?

BioNTech’in geliştirdiği aşı, kullanılan yeni teknoloji nedeniyle geleneksel aşılardan ayrışıyor. BioNTech aşısında mRNA (messenger RNA veya kurye RNA) olarak bilinen teknoloji kullanılıyor.

BioNTech’in geliştirdiği aşı, şu anda mRNA yöntemiyle geliştirilmiş ve dünya genelinde kullanım onayı alan iki farklı aşıdan biri.

ABD’li Moderna şirketinin geliştirdiği diğer aşı şu an Türkiye’de kullanılmıyor.

Sağlık Bakanı Koca: Covid geçirenler de iki doz aşı yaptırabilir
Kaynak: Nature

mRNA tekniği kapsamında, virüsün genetik kodunun bir bölümü alınıyor ve hücrelere nüfuz edilmesi için yağ ile kaplanıyor.

Bu sıvı, insanlara enjekte ediliyor. Böylece virüsten alınan genetik kod insan hücrelerine ulaştırılıyor.

Aşı, hücrelerin koronavirüsün hücreye girmesini sağlayan dikensi proteinin kopyasını üretmesini sağlıyor.

Böylece, bağışıklık sistemi de antikor üretiyor ve T hücreleri de vücudun zararlı olarak algıladığı bu yapılarla mücadele etmeye başlıyor.

BBC ekibi, BioNTech-Pfizer aşısının üretildiği tesislerde

https://www.facebook.com/watch/?v=293331458828045

“Bir yıl önce Almanya’nın bu köşesinde dünyanın en değerli maddelerinden birisinin üretileceğini kim düşünebilirdi?” – BBC ekibi, BioNTech-Pfizer aşısının üretildiği tesislerde

3. doz aşılama: Neden yapılıyor, hangi aşı tercih edilmeli?

Sağlık Bakanı Koca: Covid geçirenler de iki doz aşı yaptırabilir

Türkiye’de 50 yaş üzeri kişiler ve sağlık çalışanları için 3. doz aşılama başladı.

Dünyada üçüncü doz aşılamaya gerek olup olmadığı tartışılırken alınan bu karar, Türkiye’nin neden buna ihtiyaç duymuş olabileceği sorusunu beraberinde getirdi.

Bu alanda yapılan araştırmaları inceledik ve merak edilen sorulara yanıt aradık.

Türkiye’de neden üçüncü doz aşılamaya ihtiyaç duyuldu?

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca dün yaptığı açıklamada “3. doz aşının faydalı olacağını kararlaştırdık” dedi, bu kararın gerekçesini açıklamadı.

Fakat uzmanlar, en riskli grupta yer alan 65 yaş üzerindekiler ve sağlık çalışanlarının, koruyuculuğu daha düşük olan Sinovac ile aşılanmış olması nedeniyle üçüncü bir doza ihtiyaç duyabileceklerini söylüyor.

Manisa Celal Bayar Üniversitesi’nin 24 Haziran’da yayımlanan ve 1053 sağlık çalışanının takip edildiği “Sinovac Aşısının Bağışıklık Yanıtı 3. Ay İzlem Sonuçları” adlı araştırmaya göre, 2. aşıdan 28 gün sonra sağlık çalışanlarının yüzde 97’sinde antikor tespit edildi. Bu oran, 3. ayın sonunda yüzde 77’ye geriledi.

Araştırmada sağlık personelinin yüzde 95’inde antikorların azaldığı görüldü ve şu sonuca varıldı:

“Tüm bu veriler, Ağustos 2021’de yapacağımız ‘Aşılama sonrası 6. ay antikor düzeyleri ve etkinliği’ izlem sonuçları ile netleşecek olmakla birlikte, aşının etkinliğinin uzun süreli olabilmesi için sağlık çalışanlarında ‘3. doz hatırlatma aşısının’ gerekebileceğini düşündürmektedir.”

3. doz aşılamaya bir neden olarak da, bazı ülkelerde hızla yayılan delta varyantına karşı koruyuculuğu kanıtlanmış bir aşıyla bu doz yaptırmanın varyanta karşı daha fazla koruma sağlaması gösteriliyor.

Türk Tabipleri Birliği de 29 Haziran’da Sağlık Bakanlığı’na gönderdiği mektupta “Gelinen bu aşamada 3. doz aşı uygulaması bir zorunluluk olarak karşımıza çıkmaktadır” demişti.

BioNTech’in kurucusu Uğur Şahin aşılarının delta varyantına karşı da etkili olduğunu ve aşıları yeni varyantlara karşı uyarlamaya henüz gerek olmadığını söylemişti.

Şahin, “3. doz aşının bağışıklığı yenilemek için yüksek bir değere sahip olabileceğini varsayıyorum. Ancak takviye aşılamanın ne zaman ve ne sıklıkta gerekli olacağını henüz bilmiyoruz” demişti.

Sinovac aşısı, delta varyantına karşı ne kadar etkili?

Türkiye’de özellikle 2021’in ilk aylarında ağırlıklı olarak yapılan Sinovac aşısının delta varyantına karşı etkinliğine dair bir veri bulunmuyor.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, dün yaptığı açıklamada “Eldeki aşılar mutasyonlara karşı belirli seviyelerde koruyucu gözüküyor” demişti.

Sinovac Sözcüsü Liu Peiçeng ise aşılarının delta varyantına karşı da etkili olduğunu fakat üretilen antikorun bu varyantta üçte bire düştüğünü söylemişti. Fakat verilerin bilim dünyasıyla paylaşılmaması ve sadece bir basın açıklaması şeklinde yapılması nedeniyle bilim insanları bu açıklamaya şüpheyle yaklaşıyor.

Sağlık çalışanlarını Sinovac ile aşılayan Endonezya, bu ay delta varyantının etkisiyle yaşanan yeni dalgada yüzlerce sağlık çalışanının koronavirüse yakalandığını duyurdu.

Dünya Sağlık Örgütü de delta varyantının geçen yıl İngiltere’de ortaya çıkan ve koronavirüsün ilk halinden daha bulaşıcı olduğu açıklanan alfa varyantından yüzde 55 daha bulaşıcı olduğunu, önümüzdeki aylarda dünyada baskın varyant haline gelmesinin beklendiğini açıkladı.

3. doz aşılama, sürü bağışıklığını yavaşlatır mı?

TÜİK verilerine göre Türkiye’de 50 yaş üzeri nüfus, toplumun yaklaşık yüzde 25’ini oluşturuyor. Bu da yaklaşık 20 milyon kişi demek. Türkiye’deki sağlık çalışanlarının sayısı da yaklaşık 1 milyon.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca dünkü açıklamasında, kısa süre içinde Türkiye’de günde 1,5-2 milyon doz aşı yapılacağını söyledi.

Koca’nın bahsettiği düzeyde aşılama yapılabilirse, Türkiye’nin 10-15 gün içinde 50 yaş üzeri nüfusun ve sağlık çalışanlarının tamamını aşılayabilir.

BBC’ye konuşan Türk Tabipleri Birliği İkinci Başkanı Dr. Ali İhsan Ökten, Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamalarına göre Türkiye’nin elinde yeterli miktarda aşı bulunduğunu, bu yüzden 3. doz aşılamanın sürü bağışıklığına ulaşma hedefini yavaşlatmayacağını söylüyor.

Sinovac aşılarının 6. aydan itibaren koruyuculuğunun düştüğünü ve sağlık çalışanlarıyla 65 yaş üstü gruba Sinovac aşısı yapıldığını hatırlatan Ökten, bu grubun hastalığa karşı korunması için 3. doz aşının gerekli olduğunu belirtiyor.

3. dozda hangi aşı tercih edilmeli?

Sağlık Bakanı Koca: Covid geçirenler de iki doz aşı yaptırabilir
Sinopharm, Sputnik V ve Pfizer/BioNTech aşıları

En sık karşılaştıkları sorular arasında “3. dozda hangi aşıyı olmalıyız?” sorusunun yer aldığını belirten Ökten, ilk iki dozunu Sinovac olan kişilere Pfizer/BioNTech aşısını önerdiklerini, ilk iki dozu Pfizer/BioNTech olanlara ise üçüncü doz için biraz daha beklemeyi önerdiklerini söylüyor.

Ökten, ellerindeki verilere göre Pfizer/BioNTech aşısının 9 aya kadar koruma sağladığını belirtiyor.

İngiltere de sonbahardan itibaren riskli gruplardaki kişilere üçüncü doz aşı yapmayı değerlendiriyor.

Dünyada aynı kişiye farklı aşılar yapan başka ülkeler var mı?

Sağlık Bakanı Koca’nın duyurusundaki bir diğer önemli nokta da ilk dozunu Sinovac olmuş kişilerin ikinci dozunu Pfizer/BioNTech olabileceğiydi.

Koronavirüsle mücadelede insanlara farklı türlerden aşılar uygulanmasıyla ilgili araştırmalar yapılıyor.

Bu araştırmalarda farklı aşıları olanların bağışıklık sistemlerinin koronavirüse karşı iyi tepki verdiği görüldü.

İlk ve ikinci dozda farklı Covid aşıları olmak ‘iyi bir koruma sağlıyor’

Bazı ülkeler ise bunu uygulamaya geçirdi. Bahreyn, Haziran başında Çin’deki Sinopharm şirketinin ürettiği aşıdan olanlara, 6 ayın sonunda 3. doz olarak Pfizer/BioNTech aşılarını sunmaya başladı. Halk isterse 3. doz olarak Sinopharm aşısını da yaptırabiliyor fakat Bahreynli yetkililer 50 yaş üzerine özellikle Pfizer/BioNTech aşısını öneriyor.

Bazı ülkelerde de ilk doz aşısı AstraZeneca/Oxford olan kişilere ikinci doz olarak farklı aşılar yapılıyor.

Facebook Hesabınız Üzerinden Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here