Devlet başkanları ve başbakanlar arasındaki telefon görüşmelerinin nasıl gerçekleştiğini ve görüşmelerin nasıl korunduğunu anlatan bir yazı hazırladık.

Üst düzey devlet görevlileri arasındaki telefon görüşmeleri için bir dizi zaruri prosedürün uygulanması gerekiyor ve bu görüşmelere en az yüz yüze görüşmelerde olduğu kadar dikkatli hazırlanmak zorunda.

Protokol ve Anlaşma

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı
Eski Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin (sağda) ve Vladimir Şevçenko (solda).

Sovyetler Birliği son lideri Mihail Gorbaçov ve Rusya’nın ilk lideri Boris Yeltsin döneminde 10 yıl boyunca Kremlin’deki protokol hizmetlerini yöneten Vladimir Şevçenko “Kural gereği, telefonla görüşme teklifinin diplomatik kanallar üzerinden yani dışişleri bakanlığı’na ya da yabancı temsilciliği olan büyükelçiliğe iletilmesi gerekiyor” dedi.

Teklif iletilirken görüşmenin ne zaman yapılacağı ve konusu da belirtiliyor. Teklif edilen zaman dilimi uygun değilse, uygun görülen vaktin ne zaman olduğu aktarılıyor. Görüşme saatinin uygun olup olmayışının nedenleri ise değişiyor: Yoğun çalışma programı, görüşmek istenilen liderin ulaşım alanı dışında olması ya da sağlık durumu.

Ancak tüm bunlar aslında görüşmeyi ertelemek ya da hiç konuşmamak için birer sebep olarak da kullanılabilir.

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı

Daha önce Rusya’nın Güney Kore, Japonya, Norveç Büyükelçisi ayrıca Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı olarak görev yapan Moskova Devlet Diplomasi Enstitüsü (MGIMO) Diplomasi Bölümü Başkanı Aleksandr Panov “Telefon görüşmesi üzerinde anlaşmak birkaç saat de birkaç gün de alabilir. Her şey belli durumlara bağlı” dedi.

Panov “Bu durumlar çalışma programının yoğun olması, görüşmenin gündemi üzerinde anlaşılamamasının yanı sıra liderlerin dostane-güvene dayalı, nötr, gergin hatta düşmanca kişisel ilişkileri olabilir” ifadelerini kullandı.

Diğer yandan Rusya’nın birçok anlaşmazlığı bulunduğu dünya liderleri ile de görüşmeleri oldu ve düzenli olarak gerçekleşmeye devam ediyor.

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı
Washington-Moskova kırmızı hattı

Yukarıda bahsi geçen kurallar, liderlerin acilen kırmızı hatla görüşmesi gerektiği özel ve acil durumları kapsamıyor. Görüşmeler böyle durumlarda hızlı bir şekilde ön konuşma olmadan gerçekleştiriliyor. Kremlin ve Beyaz Saray arasında böyle temas kuruluyor. Daha önce G7 liderlerinin tamamıyla bu şekilde bağlantı kuruluyordu. Moskova ile Washington arasında yazılı olarak konuşmaya yönelik kırmızı hat sürekli açık durumda.

KONUŞMANIN AÇIK VE KESİN ŞEKİLDE FORMÜLE EDİLMESİ

Liderler telefon görüşmelerini asla yalnız yapmıyor. Protokol doğrultusunda, liderler herhangi bir dilde rahatlıkla iletişim kuruyor olsalar bile, iki taraftan da birer tercüman gerekiyor.

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı

Şevçenko “Yüz yüze görüşmek ve telefonla önemli bir konuşma yapmak farklı şeyler. Konuşmanın açık ve kesin bir şekilde formüle edilmesi gerekiyor: Yanlış bir ifade, iki anlamlılık hiç istenmeyen sonuçlar doğurabilir” dedi.

Tercümanın bağlı olduğu liderin söylediklerini yıldırım hızıyla (genellikle eş zamanlı değil, ardıl olarak) çevirmesi, zaman zaman da sorumluluğu ve riski üstlenerek konuşurken oluşan bariz hataları düzeltmesi gerekiyor.

Rusya Devlet Başkanı Kremlin’den ya da Moskova yakınlarındaki rezidansından konuşuyorsa, tercüman genellikle Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndaki çalışma alanında bulunuyor. Hatta bağlantının kalitesi ve kesintisiz çalışmasıyla ilgilenen teknik uzmanlar ile güvenlik subayları dahil başkaları da olabiliyor.

KONUŞMALAR KORUMA ALTINDA

Devlet başkanları ve başbakanların kullandığı modern bağlantı hatları görüşmenin dinlenmesi veya müdahale edilmesine olanak vermeyen üst düzey bir koruma altında.

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı

Sesi ileten analog sinyali dijitale dönüştürülüyor ve görüşme sırasında farklı zaman aralıklarıyla sürekli değişen karmaşık kriptografik bir şifre ile kodlanıyor. Tüm şifreler bilgisayarlar tarafından rastgele rakamlarla dönüştürülüyor ve algoritma anında değişiyor.

Sinyaller sıkı şekilde korunan bir bağlantı hattından çıkarken şifreleniyor, şifreler öbür uçta çözülüyor. Hatta yetkilendirilmemiş bir giriş olursa görüşme otomatik olarak sonlandırılıyor.

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı

PEKİ LİDERLERİN DİNLENMESİ MÜMKÜN MÜ?

Alınan ciddi önlemlere rağmen dönem dönem skandallar oluyor. Wikileaks 2015 yılında ABD Ulusal Güvenlik Ajansı’nın (NSA) Avrupa ülkelerinin liderlerinin, özellikle de Almanya başbakanı ve Fransa cumhurbaşkanının telefon görüşmelerini dinlediğini gösteren belgeler yayınladı.

ABD’li eski istihbarat çalışanı Edward Snowden da iki yıl önce bunu söylemişti. Eski ABD Başkanı Barack Obama ise her seferinde müttefik ülkelerin liderlerinin izlenmesi uygulamasına son verildiğini ifade etti.

Liderler Arasındaki Telefon Görüşmelerinin Sırrı
Edward Snowden ABD Yurttaş Özgürlükleri Birliği (ACLU) konferansında video konferans yoluyla konuşma yaparken.

“Böyle bir durum Avrupa liderleri korunmayan veya kötü korunan bağlantı kanalları üzerinden konuştuğunda, yahut kırılabilecek daimi şifreler olan eski güvenlik sistemlerini kullandığında gerçekleşir. Kremlin’in bağlantı uzmanlarının kullandığı kriptografik şifreyi kırmak için bir buçuk yıl gerekiyor. Bu şifreler sadece birkaç dakika aktif olup daha sonra değişiyor.”

Foto:(Alexander Krasavin, Vladimir Rodionov, Alexei Druzhinin, Mikhail Klimentyev), AP Photo, AP Photo/Marco Garcia, Sputnik/Federal Protective Service of the Russian Federation, AA, AFP/Nicholas Kamm

Makale: Vladimir Ardayev

Dergi


  

Facebook Hesabınız Üzerinden Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here