Çoklu baro sistemi teklifi TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi

Avukatlık Kanunu’nda köklü değişiklikler öngören çoklu baro düzenlemesine ilişkin kanun teklifi TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi.

Muhalefet, değişiklikle ‘baroların siyasetin enstrümanı olacağı’ eleştirisini yapıyordu.

28 maddeden oluşan düzenlemenin Perşembe Günü TBMM Genel Kurulu’nda ele alınması bekleniyor.

‘Avukatlık Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ avukat sayısı 5 binden fazla olan illerde en az 2 bin avukatın imzası ile birden fazla baronun kurulmasını öngörüyor.

Bu kapsamda avukat sayısı dikkate alınarak Ankara, İstanbul ve İzmir’de birden fazla baro kurulabilecek.

Ayrıca her baro, Türkiye Barolar Birliği (TBB) Genel Kurulu’nda 3 delege ve 1 başkanla temsil edilecek.

TBMM, kuruluş işlemlerini yerine getirmek üzere Kurucular Kurulu’nu görevlendirecek.

Dört kişilik Kurucular Kurulu, 2 bin avukatın imzasını alarak kuruluş işlemlerini 6 ayda tamamlayacak. Kurul tarafından toplanacak genel kurulda yen baronun yönetim kadrosu seçilecek.

Seçim sonunun da TBB’ye bildirilmesi üzerine baro, tüzel kişilik kazanacak. Aynı ilde yeni bir baronun kurulması halinde barolar, tüzel kişilik kazanma tarihine göre o ilin adıyla numaralandırılacak. Mevcut barolar bir numaralı baro olacak.

İlk seçimli olağan genel kurul

Kuruluşu tamamlanan baronun ilk seçimli olağan genel kurulu, kuruluşu takip eden ve son rakamı çift olan yılın ekim ayının ilk haftasında baro başkanının davetiyle toplanacak. Böylece tüm baroların seçimleri aynı tarihte yapılabilecek.

Avukat sayısının 2 binin altına düşmesi halinde TBB, ilgili baroya yazılı bildirimde bulunacak.

6 ay içinde kuruluş için gerekli olan asgari avukat sayısı sağlanamazsa o baro tasfiye edilecek.

Tasfiye işlemleri, son yönetim kurulu tarafından TBB’nin gözetim ve denetimi altında yapılacak. Tasfiye edilen baronun malları TBB’ye geçecek.

Tüzel kişiliği sona eren baroya kayıtlı avukatlar ve stajyerler, ilan tarihinden itibaren 15 gün içinde o ilde bir baro varsa o baroya, birden fazla baro varsa diledikleri baroya kaydolabilecek.

Tüzel kişiliği sona eren baroların devam eden iş ve işlemleri bu baro tarafından yürütülecek.

Baroların TBB’de temsili

Teklif, baro ve TBB organlarının seçim usulünde bir değişiklik öngörmüyor.

Her baro, TBB Genel Kurulu’nda, baro başkanı ile sabit 3 delege ve ilaveten her 5 bin avukat için ilave 1 delegeyle temsil edilecek.

Kuruluş tarihine bakılmaksızın tüm barolar için, baro organlarının seçimi, iki yılda bir Ekim ayının ilk haftası içinde, TBB organlarının seçimi ise dört yılda bir Aralık ayı içinde yapılacak. Seçimler, sonu çift rakama tekabül eden yıllarda yapılacak. Düzenlemeyle, adli yardım ve zorunlu müdafilik hizmetlerinin avukatlar arasında eşitlik ilkesi ile adil bir denge gözetilerek yerine getirilmesi amaçlanıyor.

Bu kapsamda, birden fazla baro kurulan illerde, özel kanunlardan kaynaklanan kurul ve komisyonlara avukat görevlendirilmesinde, baroların eşit ve dönüşümlü temsili ilkesi esas alınacak.

Kıyafet özgürlüğü

Kanun teklifinde ayrıca, avukatların kılık kıyafetleri ile inanç ve yaşam tarzlarına yönelik mesleki engellerin kaldırılmasına yönelik maddeler yer alıyor.


Çoklu baro teklifinin TBMM Adalet Komisyonu’ndaki görüşmeleri sürüyor: Muhalefetten ‘Barolar siyasetin enstrümanı olacak’ eleştirisi

Ankara, İstanbul ve İzmir’de çoklu baro kurulmasının yolunu açan yasa teklifinin TBMM Adalet Komisyonu’ndaki görüşmeleri sürerken, düzenlemeye karşı çıkan ve görüşmeleri izlemelerine izin verilmeyen çok sayıda baro başkanı TBMM kampüsü kapısındaki nöbetini sürdürüyor.

Teklife karşı çıkan muhalefet partili milletvekilleri, zaman zaman Milli Egemenlik Parkı’nda sabahlayan baro başkanlarının yanına gelerek destek verdiler. İlk günkü müzakerelerde, teklifin genel üzerindeki görüşmeler sabah saat 4.00’e kadar sürerken görüşmelere, bugün saat 14.00’de yeniden başlandı.

İktidar ve muhalefet partili milletvekilleri arasında zaman zaman tartışmaların yaşandığı Adalet Komisyonu’ndaki görüşmelerde, muhalefet baro başkanlarının görüşmelere alınmamasına tepki gösterirken, AKP sözcüleri daha önce baro başkanlarının kendilerini ziyaret ederek görüşlerini ilettiklerini ifade etti.

‘İşkenceye susacak’

Komisyondaki görüşmelerde söz alan HDP Grup Başkanvekili Meral Danış Beştaş, çoklu baronun yaratacağı sakıncaları şöyle anlattı:

“Avukat da savcı ve hâkimle birlikte uyumlu bir memur gibi gidecek, işkence mi var? Susacak. Müvekkilinin vücudunda iz mi var? Söylemeyecek. Mahkeme diyelim ki sorguyu yaptı, savunmasını mı yapması gerekiyor? Savunmasını yapmayacak, hükme ortaklık yapacak. Aslında üçlü bir birliktelik yaşanacak. İnsanlar “Kim hâkime yakın, kim hâkime rüşvet verebilir, hangi davamı nasıl çözerim, hangi avukatla, kim iktidara yakın?” diye sorarken iktidara yakın kendi barolarını kurunca diğer baroları itaate zorlayacaklar.”

‘Barolar siyasetin enstrümanı olacak’

CHP Genel Başkan Yardımcısı Muharrem Erkek ise yeni düzenlemeyle meslek etiğinin ve disiplinin yok olacağını belirterek, baronun müdahalesi halinde avukatın üye olduğu barodan istifa edip başkasına geçebileceğine işaret etti. Çoklu baroyu “adalete ihanet” olarak nitelendiren Erken, çoklu baroya geçilmesi halinde baroların “siyasetin enstrümanı” olacağına dikkat çekti:

“Sosyal demokrat baro olacak, milliyetçi baro olacak, Alevi baro olacak, Sünni baro olacak, AK Parti’ye yakın baro olacak, CHP’ye yakın baro olacak. Asıl o zaman siyasi enstrüman hâline gelecek barolar. Bizim derdimiz baro başkanları çıkıp da bizden yana tavır koysun, ondan yana tavır koysun değil ki, hukukun üstünlüğünden yana tavır koysun.”

‘Avukat transferi’ tartışması

Komisyondaki görüşmelerde CHP İstanbul Milletvekili Turan Aydoğdu, çoklu baro sisteminin “avukat transferi”nini yolunu açabileceğini söyledi. “Avukat transferi mümkün olacak mı bu yasaya göre ya da bu yasada avukat transferini engelleyen bir madde var mı? Yok” diyen Aydoğdu’ya AKP’li üyeler, “Avukatların ahlaklı olduğuna inanıyoruz” sözleriyle itiraz etti.

Kendisinin de avukatlara inandığını, ancak yasaların sadece inançlar değil somut normlar üzerine kurulduğuna işaret eden Aydoğdu, “Yasayı getirdiniz, avukat transferini mesela; 15 tane avukatı bir barodan diğer tarafa transfer etmek için bir bedel karşılığı ya da bir siyasi hamleyle engelleyebilecek misiniz? Yok, niye biliyor musunuz? Çalakalem yasa yaptınız ve buraya getirdiniz” görüşünü dile getirdi.

‘100’ün üzerinde barocuk’

İYİ Parti Isparta Milletvekili Aylin Cesur ise Barolar Birliği’nin 1969’da kurulduğunu ve demokrasiye yönelik müdahalelere rağmen, şimdiye kadar barolara hiç dokunulmadığına dikkat çekti.

Çoklu baronun amacını “barocuklar oluşturmak” olarak nitelendiren Cesur, “Çocukluğumuzda bir reklam vardı ’10; 100 milyon baloncuk…’ Barolardan 100’ün üzerinde barocuklar oluşturma niyetindesiniz ama bu mesele gazoz gibi değil, gazoz gibi hafife alınacak bir mesele değil, çok üzgünüm. İyi olmuyor yani kabarıyor işte” görüşüne yer verdi.

‘Yüzde 40’ın oy vermediği seçimde delege meşruiyeti tartışmalıdır’

Yasa teklifinde imzası bulunan MHP Grup Başkanvekili Levent Bülbül ise üç büyük ildeki baro seçimlerinde delegelerin büyük bölümünün sandığa gitmediğine işaret etti. Bu durumun temsilde adaleti zedelediğini belirten Bülbül, şu görüşleri dile getirdi:

“Örneğin, İstanbul’da yapılan son baro seçiminde 41.462 oy verebilecek avukattan 26.294’ü oy kullanmıştır. Yani, 15.168 avukat baro seçimlerinde oy verme ve seçme hakkını kullanmamışlardır. Bu rakam, oransal olarak yaklaşık yüzde 40’a tekabül etmektedir. Eğer bir seçimde seçmen durumunda olanların yüzde 40’ı oy vermekten vazgeçmişse burada demokrasi adına ve baroların temsiliyeti adına büyük bir problem var demektir. (…) Yani 46 bin kayıtlı avukatın yüzde 17,3’ünün oyunu alan yani 8 bin avukatın oyuyla blok listeyle seçilen İstanbul Barosu, aldığı yetkinin, sadece, oyunu almadığı yüzde 83 yani 38 bin İstanbullu avukata hükmetmekle kalmıyor, Türkiye Barolar Birliğinde de 137 delegeyle Ankara ve İzmir delegeleriyle birleştiği takdirde yüzde 45’e hükmetme imkânına sahip oluyor”

‘En ideali yapmaya çalıştık’

Yasa teklifini hazırlayan isimlerden AKP Grup Başkanvekili Cahit Özkan, MHP ile birlikte “ideal hukuka yakın bir düzenleme arzusuyla” çalıştıklarını söyledi.

Bu sözlere muhalefetten, “aklımızla alay mı ediyorsunuz?” tepkisi gelirken Özkan, “Suyun kaynama derecesinden, efendim suyun kaldırma gücüne, yer çekimine kadar, bunlar nasıl matematik kuralları kadar netse, bizde “De lege feranda” anlamında en ideal hukuku ortaya çıkarmak, bu anlamda da avukatlık mesleğini, siyasi tartışmalardan öte evrensel ilkelere en yatkın bir şekilde hayat geçmesini sağlamayı uygun gördük” ifadelerini kullandı.

Yasa teklifi hazırlanırken 80 baronun mutabakatıyla kendi içlerinde seçtikleri 30 baro başkanı ile de görüşerek teklifi hazırladıklarını belirten Özkan, “Yani 80 baro geliyor ama burada arzu ederdik ki keşke İstanbul, Ankara ve İzmir Baro Başkanları da bu 30 baro başkanının olsalardı” görüşünü dile getirdi.


Çoklu baro yasa teklifi nedir, Meclis’e sunulan tasarıda hangi düzenlemeler var?

AKP, en fazla üyeye sahip Ankara, İstanbul ve İzmir’de birden çok baro kurulmasının yolunu açan yasa teklifini TBMM Başkanlığı’na sundu.

MHP’nin de imza koyduğu 28 maddelik yasa teklifi ile Barolar Birliği delegasyon sistemi de değiştiriliyor ve 3 büyük ilin birlikteki delege ağırlığı azaltılıyor.

AKP, kamuoyunda uzun süredir tartışılan ve 80 il barosu ile Türkiye Barolar Birliği’nin de itiraz ettiği çoklu baro düzenlemesinden geri adım atmadı.

AKP Grup Başkanvekili Cahit Özkan teklifle ilgili Meclis’te basın toplantısı düzenleyerek teklif hakkında bilgi verdi.

Teklifle getirilen önemli düzenlemeler şöyle:

Avukat sayısı 5 binden fazla olan illerde en az 2 bin avukatın imzasıyla yeni bir baro kurulabilecek. Bu şartlara göre bugün itibarıyla barolara kayıtlı avukat sayısı dikkate alındığında birden fazla baro, sadece Ankara, İstanbul ve İzmir’de kurulabilecek. Çoklu baro olan yerlerde barolar, noterler gibi numaralandırılacak. Mevcut barolar “bir numaralı baro” olacak.

TBB, kuruluş işlemlerini yerine getirmek üzere Kurucular Kurulu’nu görevlendirecek. Yeni baro için 4 kişilik Kurucular Kurulu, 2 bin avukatın imzasını alarak kuruluş işlemlerini 6 ayda tamamlayacak.

Kurucular Kurulu, kurulacak baronun genel kurulunu toplayacak ve genel kurulda yeni baronun organları seçilecek. Seçim sonucunun Türkiye Barolar Birliği’ne bildirilmesi üzerine baro, tüzel kişilik kazanacak.
Her avukatın, avukatlık edeceği yerin baro levhasına yazılma yükümlülüğü devam edecek. Bir ilde birden fazla baronun bulunması halinde avukat bunlardan birinin levhasına yazılacak.

Kuruluşu tamamlanan baronun ilk seçimli olağan genel kurulu, kuruluşu takip eden ve son rakamı çift olan yılın Ekim ayının ilk haftası içinde baro başkanının daveti üzerine toplanacak. Böylece tüm baroların seçimleri aynı tarihte yapılacak. Ekim ayının ilk haftası içinde, TBB organlarının seçimi ise Aralık ayı içinde yapılacak. Seçimler sonu çift rakama rastlayan yıllarda yapılacak.

Avukat sayısının 2 binin altına düşmesi halinde TBB ilgili baroya yazılı bildirimde bulunacak ve 6 ay içinde kuruluş için gerekli olan asgari avukat sayısı sağlanamazsa o baro tasfiye edilecek. Tasfiye işlemleri son yönetim kurulu tarafından TBB’nin gözetim ve denetimi altında yapılacak ve tasfiye edilen baronun malları TBB’ye geçecek.
Mesleğe yeni başlayan avukatlar, mesleklerinin ilk 5 yılında, kayıtlı olduğu baronun öngördüğü keseneği (aidati) yarı oranında ödeyecekler.

İstanbul Barosu’nun kanun tasarısıyla ilgili İstanbul Adalet Sarayı önünde düzenleyeceği ‘Savunma Mitingi’ öncesi polis geniş güvenlik önlemleri aldı.

“Büyük illerin delege sayısı düşüyor”

Baro ve TBB organlarının seçim usulünde bir değişiklik yapılmayacak. Her baro, TBB Genel Kurulunda, baro başkanı ile sabit üç delege ve ilaveten her 5 bin avukat için ilave bir delegeyle temsil edilecek.

Mevcut Avukatlık Yasası’na göre TBB Genel Kurulu için her baro ikişer delege belirliyor. Avukat sayısı yüzden fazla olan barolar, yüzden sonraki her 300 üye için ayrıca birer delege seçiyor. Bu durum örneğin 45 bin dolayında üyesi bulunan Ankara Barosu’na, TBB Genel Kurulu’nda yüzde 25’e yakın temsil olanağı sağlıyor.

TBB’nin 477 delegesinden 138’i İstanbul, 53’ü Ankara, 30’u İzmir Barosu seçimlerinde belirleniyor. Teklif aynen yasalaşırsa İstanbul’un delege sayısının 14, Ankara’nın 7, İzmir’inse 5’e düşeceği hesaplanıyor.

Birlik Genel Kurulu’nun olağanüstü toplantısı; on yerine yirmi beş baronun yönetim kurulunun yazılı talebiyle gerçekleştirilecek.

Olağanüstü genel kurul toplantısı, yasada Birlik Genel Kurulunun görevleri arasında sayılan hususlarla sınırlı olarak yapılacak ve seçimli olamayacak.

Çoklu baro olan yerlerde adli yardım ve zorunlu müdafilik hizmetleri avukatlar arasında eşitlik ilkesi ilkesine göre yerine getirilecek. Görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar yönetmeliğe göre belirlenecek/

Geçmişte başörtüsü nedeniyle yaşanan tartışmalarının da dikkate alındığı teklife göre, avukatlar için tek zorunlu kıyafet cübbe olacak. Avukatların kılık kıyafetiyle ilgili başka bir zorunluluk olmayacak.

Haberler


 

  

Facebook Hesabınız Üzerinden Yorum Yapın

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here