Birleşmiş Milletler: 70 Adımda BM Sisteminin içeriğinde neler var?
Birleşmiş Milletler, korkunç bir savaş sonrasında uluslararası ilişkileri istikrara kavuşturmaya yardım etmek ve barış için daha güvenli bir temel oluşturmak üzere kurulmuştur.
Nükleer savaş tehdidi ve hiç bitmeyecekmiş gibi gözüken bölgesel ihtilafların ortasında,barışı korumak Birleşmiş Milletler’in öncelikli konusu olmuştur ve BM Barış Gücü’nün faaliyetleri daha göz önünde olmuştur.
Fakat Birleşmiş Milletler sadece barışı koruyan bir kurumdan daha ötedir. Birleşmiş Milletler, ihtilafların çözüldüğü bir forumdur aynı zamanda. Çoğu zaman dikkati çekmeden, Birleşmiş Milletler ve kuruluşları dünyadaki insanların hayatlarını iyileştirecek çok çeşitli çalışmalarda bulunmaktadırlar.
Çocukların hayatta kalması ve gelişmeleri. Çevrenin korunması. İnsan hakları. Sağlık ve tıbbi araştırmalar. Yoksulluğun azaltılması ve ekonomik kalkınma. Tarımsal kalkınma ve balıkçılık. Eğitim. Kadınların toplumsal ilerlemesi. Acil durum ve afetlerde yardım. Hava ve deniz ulaşımı. Atom enerjisinin barışçıl kullanılması.
Çalışanların hakları ve bu liste daha devam etmektedir.
Bu sayfada Birleşmiş Milletler ve kuruluşlarının Teşkilat’ın kurulduğu 1945 yılından bu yana başardıklarının örnekleri 70 madde halinde yer almaktadır.
BARIŞ VE GÜVENLİK
1-BM Barış ve Güvenliği Sağlar
Kuruluşundan bu yana geçen 70’i aşkın yılda, dünyanın sorunlu bölgelerine 69 barış gücü ve gözlemci heyeti gönderen Birleşmiş Milletler (BM), çoğu ülkenin savaştan kurtulmasını sağlamış, huzuru tesis etmiştir. Günümüzde 120 ülkeden yaklaşık 125,000 cesur kadın ve erkek tarafından başkalarının gidemediği veya gitmek istemediği bölgelerde 16 barış gücü harekâtı yürütülmektedir.
2-BM Uzlaşı Sağlar
Gerek BM arabuluculuğuyla gerekse BM’nin desteğiyle hareket eden üçüncü tarafların çabaları sonucu 1990’dan bu yana çoğu çatışma, sona erdirilmiştir. Bunları şöyle sıralayabiliriz; El Salvador, Guatemala, Namibya, Kamboçya, Mozambik, Afganistan, Sierra Leone, Burundi ve Sudan’daki kuzey-güney ihtilafı. Araştırmalar, 1990’lardan bu yana dünya genelinde çatışmalardaki yüzde 40’lık düşüşün arkasındaki en önemli faktör olarak BM’nin barışı sağlamak, korumak ve çatışmayı engellemek amacıyla yürüttüğü faaliyetleri göstermektedir. Birleşmiş Milletlerin başta önleyici diplomasi olmak üzere yürüttüğü çeşitli barış girişimleri birçok olası çatışmayı önlemiştir. Buna ek olarak, BM barış gücü görev bölgesinde çatışma sonrası durum değerlendirmesi yapmakta ve barışın inşasına yönelik önlemleri hayata geçirmektedir.
3-Barışın Bütün Unsurlarını Biraraya Getirir
Birleşmiş Milletler Barışı İnşa Etme Komisyonu ihtilaf durumundan çıkan ülkelerdeki barış çabalarını destekler. Uluslararası donörler, finans kuruluşları, hükümetler ve barış gücü askeri sağlayan ülkeleri bir araya getirerek kaynakların düzenlenmesine yardımcı olur, barışın inşa edilmesi ve ihtilaftan çıkan ülkenin iyileşmesi için yapılabilecekleri önerir. Birleşmiş Milletler Barışı İnşa Etme Fonu 22 ülkede 222 projeyi hızlı ve esnek fonlar sağlayarak desteklemektedir.
4-BM Nükleer Silahlanmayı Engeller
Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (IAEA) 50 yıldır dünyanın nükleer denetçisi olarak görev yapmaktadır. UAEK uzmanları kontrol altındaki nükleer maddelerin sadece barışçıl amaçlar doğrultusunda kullanılmasını sağlamak için çalışmaktadır. Günümüzde, kurumun 180’den fazla ülke ile güvenlik tedbirleri antlaşması bulunmaktadır.
5- BM Dünyanın Kara Mayınlarından Arındırılması için Çalışır
Birleşmiş Milletler, Afganistan, Kolombiya,Kongo Demoratik Cumhuriyeti, Libya ve Sudan’ın da aralarında olduğu yaklaşık 30 ülke veya bölgede mayın temizleme çabalarını sürdürmektedir. Kara mayınları her yıl binlerce sivili öldürmekte ya da sakatlamaktadır. BM insanlara tehlikeden nasıl uzak duracaklarını öğretir, mayın kurbanlarının kendi kendilerine yeterli hale gelmelerine yardımcı olur, ülkelerin stoklarındaki kara mayınlarının imhası konusunda destek sağlar ve kara mayınları ile ilgili antlaşmalara uluslararası tam katılımı destekler.
6- BM Silahsızlanmayı Destekler
Birleşmiş Milletler’e göre küresel olarak silahsızlanma ve silah kısıtlaması barış ve güvenlik için şarttır. Nükleer silahları azaltmak ve nihayetinde yok etmek, kimyasal silahları yok etmek, biyolojik silahların yasaklanmasını sağlamak ve kara mayınları, küçük ve hafif silahların yaygın kullanımını durdurmak için çalışır. BM Anlaşmaları silahsızlanma çabalarının temelini oluşturur. Kimyasal Silah Konvansiyonu 190, Mayınların Yasaklanması Konvansiyonu 162 ve Silah Ticareti Konvansiyonu 69 ülke tarafından onaylanmıştır. Yerel düzeyde de BM Barış Gücü misyonları savaşan taraflar arasında silahsızlanma anlaşmalarının imzalanması için çaba gösterir. Bu tür çalışmalar El Salvador, Sierra Leone, Liberya gibi ülkelerde muharebe kuvvetlerinin dağılmasına ve barış anlaşmaları uyarınca silahlarını yok etmelerini sağlamıştır.
7- BM Terörizmle Mücadele Eder
Üye devletler terörle mücadele çabalarını BM aracılığıyla koordine eder. BM, 2006’da bütün devletlerin terörle mücadelede kapsamında birleştiği ortak yaklaşım olan küresel terörle mücadele stratejisinin kabulüyle birlikte, teröre karşı uluslararası işbirliğini teşvik etmekte ve gerektiğinde yardımda bulunarak ülkelerin bu ortak stratejiyi uygulamaya koymasına destek olmaktadır. BM terörle mücadelede ayrıca yasal çerçeveyi de yürürlüğe koymuştur. BM’nin desteğiyle, rehin alma, hava korsanlığı, bombalı terörist saldırılar, bunlara mali destek sağlanması ve en güncel olarak nükleer terörizm konularını içeren 14 küresel yasal konu müzakere edilmektedir.
8- Soykırımları Önler
Soykırımla mücadele etmeyi amaçlayan ilk anlaşmayı Birleşmiş Milletler gündeme getirmiştir. 1948 Soykırım Konvansiyonu 146 ülke tarafından onaylanmış, konvansiyonu onaylayan ülkeler savaşta ve barışta soykırım eylemlerini önlemeyi ve cezalandırmayı taahhüt etmişlerdir. Yugoslayva ve Ruanda BM Uluslararası Ceza Mahkemeleri ve BM tarafından Kamboçya’da desteklenen mahkemeler soykırım faili olabilecekleri bu çeşit suçların asla tolere edilmeyeceği konusunda uyarırlar. Birleşmiş Milletler’in Holokost programı gelecekte başka soykırım olayları yaşanmaması için Yahudi Soykırımından alınan dersleri Dünya ile paylaşır. BM Genel Sekreter’inin Soykırımın Önlenmesi Özel Danışmanı tehlikeli olabilecek durumları izler ve gerekli durumları Genel Sekreter ve Güvenlik Konseyi’nin dikkatine sunarak, ne yapıması gerektiği konusunda tavsiyede bulunur.
9- İhtilaflar Sırasında Cinsel Şiddet ile Mücadele Eder
Tecavüz artarak bir savaş silahı olarak kullanılıyor. Sierra Leone iç savaşı sırasında (1991-2002) 60 bin, eski Yugoslavya’da 1992-1995 yılları arasında 60 bin, 1994 yılında yaşanan Ruanda Soykırımında 250 bin, 1989-2003 yılları arasında Libarya’da 40 bin ve 1998 yılından bu yana Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde en az 200 bin kadına tecavüz edildi. Cinsel şiddete Afganistan’dan Irak’a, Somali’den Suriye’ye yaşanan ihtilaflarda rastlanıyor. Genel Sekreterin İhtilaflarda Cinsel Şiddet Özel Temsilcisi savaş zamanında meydana gelen tecavüz vakalarının cezalandırılması, faillerin cezasız kalmasının önüne geçilmesi için ülkeleri yasalar geliştirmeleri ve uygulamaları için destekliyor, aynı zamanda tecavüz kurbanlarının yeniden hayatlarını kurabilmeleri için programlar geliştiriyor. Polis memurları, savcılar ve hakimler için böylesi suçlar karşısında daha donanımlı olmaları için eğitimler düzenliyor ve savaş zamanı tecavüz iddialarının araştırılması için uzmanlaşmış kadın polis memurları birimlerinin oluşturulmasını destekliyor.
EKONOMİK KALKINMA
10-BM Kalkınmayı Destekler
Birleşmiş Milletlerin, dünyanın dört bir yanında insanların yaşam koşullarını yükseltmeye, yaratıcılık ve becerilerini artırmaya adadığı kaynak ve çalışmalar 2000 yılından bu yana, Binyıl Kalkınma Hedefleri adı altında yürütülmektedir. Birleşmiş Milletler kalkınmayı destekleme fonlarının hemen hemen tamamı, üye ülkeler tarafından yapılan bağışlardan oluşmaktadır. Örneğin, 170 ülkedeki personeli ve 4800’ün üzerindeki projesi ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) yoksullukla mücadele, iyi yönetişimi teşvik etme, krizle mücadele ve çevreyi koruma projelerini desteklemektedir. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) öncelikli olarak çocukların korunması, aşılanması, kız çocuklarının eğitimi ve HIV/AIDS ile mücadele edilmesi konusunda 150 ülkede faaliyet göstermektedir. Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) gelişmekte olan ülkelerin ticaret imkânlarından en iyi şekilde yararlanmalarına yardımcı olmaktadır. 1947’den bu yana 12,000’den fazla kalkınma projesini desteklemiş olan Dünya Bankası gelişmekte olan ülkelere hibe yardımı ve kredi sağlamaktadır.
11- BM Gelişmekte Olan Ülkelerde Kırsal Kesimdeki Yoksulluğun Azaltılmasına Yardımcı Olur
Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu (IFAD), kırsal kesimde yaşayan çok yoksul insanlara düşük faizle kredi sağlamakta ve bağışta bulunmaktadır. IFAD, 1978’den bu yana 430 milyondan fazla kadın ve erkeğin gelirlerini artırmak suretiyle ailelerini geçindirmelerini sağlamış, bu alanda yaptığı yatırımların miktarı 15 milyar doları aşmıştır. Bugün IFAD gelişmekte olan 147 ülkede 240’dan fazla program ve projeyi desteklemektedir.
12-BM Afrika’nın Kalkınmasına Yardım Eder
Afrika, Birleşmiş Milletler için büyük öncelik olmaya devam etmektedir. 2001 yılında, Afrikalı Devlet Başkanları Afrika’nın Kalkınması için Yeni Ortaklık Planı adı altında bir program oluşturdu. BM Genel Kurulu da 2002 yılında aldığı bir karar ile uluslararası yardımın Afrika’ya bu plan çerçevesinde aktarılmasını kabul etti. Birleşmiş Milletlerin kalkınmaya yönelik mali yardımının yüzde 38’sini Afrika almaktadır. Bu da Afrika’yı en fazla BM mali yardımı alan kıta yapmaktadır. Bütün BM kuruluşlarının Afrika’ya yönelik özel programları bulunmaktadır.
13-BM Kadınların Refahının Artırılmasını Destekler
Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadınların konumlarının güçlendirilmesi için çalışan BM’nin kadın kuruluşu UN WOMEN kadın ve kız çocukları için küresel bir şampiyon olarak, onların ihtiyaçlarını karşılama konusunda ilerleme sağlanmasını hızlandırmak için çalışır. UN WOMEN toplumsal cinsiyet eşitliği sağlamada küresel standartlar koyma çalışmalarında ülkeleri destekler, bu standartları uygulamak için gerekli yasalar, politikalar, programlar ve hizmetlerin tasarlanması için hükümetler ve sivil toplumla birlikte çalışır. Hayatın bütün yönlerinde kadınların katılımının olması için kadınların arkasında durur, kadınların liderlik ve katılımının artırılmasına odaklanır, kadınlara karşı şiddetin sonlanması, kadınların barış ve güvenliğin her aşamasında bulunması, kadınların ekonomik olarak güçlenmelerinin sağlanması ve toplumsal cinsiyet eşitliğinin ulusal kalkınma planları ve bütçelerinin merkezinde yer alması için çalışır.
14-BM Çalışma Hayatını Kolaylaştırıcı Önlemler Alır
BM iş dünyasına yararlı katkılarda bulunur. BM, istatistik, ticaret hukuku, gümrük yöntemleri, fikri mülkiyet, hayvancılık, gemicilik, iletişim, ekonomik faaliyetlerin kolaylaştırılması ve işlem maliyetlerinin azaltılması gibi çok çeşitli alanlarda standartları belirleyerek küresel ekonomi için şeffaf bir altyapı oluşturur. Ayrıca, siyasi istikrarı, iyi yönetimi, yolsuzlukla mücadeleyi, gerekli iktisadi politikaları ve ticari hayatı kolaylaştıracak hukuki düzenlemeleri destekleyerek, gelişmekte olan ülkelerde yatırım için uygun ortam yaratır.
15-BM Gelişmekte Olan Ülkelerde Sanayiyi Destekler
BM Sınayi Kalkınma Örgütü (UNIDO) Kuzey-Güney ve Güney-Güney endüstriyel işbirliği, girişimciliğin desteklenmesi, yatırım, teknoloji transferi ve uygun maliyetli, sürdürülebilir kalkınma konularında arabulucu rolü üstlenmektedir. Ülkelerin küreselleşme sürecine rahatça geçmelerine ve yoksulluğu azaltmalarına yardımcı olmaktadır.
16- BM Açlıkla Mücadele Eder
BM Tarım ve Gıda Örgütü (FAO) açlıkla mücadele konusundaki uzun vadeli küresel çabalara öncülük etmektedir. İnsanların her yerde yüksek kaliteli gıdaya ve sağlıklı yaşama erişmesi amacıyla yürütülen evrensel gıda güvenliğinin sağlanması çalışmalarının merkezinde FAO vardır. Hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelere hizmet veren FAO, tüm ülkelerin eşit ortaklar olarak katıldıkları toplantılarda uluslararası anlaşmaların ve politikaların oluşması için tarafsız bir platform oluşturmaktadır. Ayrıca, FAO doğal kaynakları koruyarak ve beslenmeyi geliştirerek gelişmekte olan ülkelerin tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerinin modernleştirilmesine yardım etmektedir.
17- BM Küresel Ticari İlişkileri Geliştirir
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) yaptığı ticaret anlaşmalarıyla kalkınmakta olan ülkelerin ürettikleri malların uygun fiyattan satışına yardım eder, ticari alt yapılarının verimliliğini artırarak bu ülkelerin ürettikleri mallara çeşitlilik kazandırır ve küresel ekonomiye uyum sağlamalarını destekler.
18- BM Ekonomik Reformları Destekler
Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu (IMF) pek çok ülkeye ekonomi yönetimlerinin geliştirilmesi konusunda yardımcı olmakta, ödemeler dengesindeki bozuklukları gidermek üzere geçici mali destek ve devlet memurlarına eğitim imkânı sağlamaktadır.
19- BM Sivil Havacılığı Destekler
BM kuruluşları hava ve deniz yolculuğu için güvenlik standartlarını belirlemektedir. Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) sayesinde hava seyahati en güvenli taşımacılık aracı haline gelmiştir. ICAO hava seyahatinin güvenliği, güvenilirliği, etkinliği ve çevreye duyarlılığı ile ilgili standartları ve yönergeleri belirler. 1947 yılında havayolculuğu yapan 21 milyon kişiden sadece 590’ı uçak kazası sonucu hayatını kaybetmiştir. 2013 yılında havayolu seyahati yapan kişi sayısı 3,1 milyara çıkarken kazalarda ölenlerin sayısı 173’e düşmüştür.
20. Deniz Taşımacılığını Geliştirir
Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) denizleri daha temiz, deniz yolculuğunu da daha sağlam ve güvenli hale getirmek için çalışır. İstatistiklere göre küresel ticaretin yüzde 90’ı deniz yoluyla yapılmaktadır. IMO tarafından alınan önlemler gemilerin dizaynından, yapımına, kullanıma ve imhasına kadar uluslararası deniz taşımacılığının tüm açılarını kapsar. IMO’nun çalışmaları sayesinde gemi kayıpları azalmış, ölümlü kazaların sayısı düşmüş, denizlerdeki yağ, hava ve kanalizasyon kaynaklı kirlilik sorunları azalmış, deniz yoluyla taşınan kargo miktarı artmıştır. Bu gelişmeler deniz üzerinden taşınan kargoların miktarı artmasına rağmen devam etmektedir. 2013 yılında gemi ile taşınan malların toplamı 9.6 milyar tona ulaşmıştır.
21- BM Çocuklara Karşı Olan Sorumluluk Bilincinin Dünya Genelinde Artırılması için Çalışır
Afganistan’dan Lübnan’a, Sudan’dan eski Yugoslavya’ya kadar uzanan bir coğrafyada “ateşkes günleri”nin yerleşmesine öncülük eden, “barış koridorları” açan Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) savaşlarda iki ateş arasında kalan çocuklara aşı ve gerekli yardım maddelerini ulaştırmaktadır. Çocuk Hakları konulu anlaşma, 192 ülke tarafından onaylanmıştır. BM’de 2002 yılında çocuklar ile ilgili olarak düzenlenen özel oturumundan sonra, 190 hükümet ve devlet başkanı sağlık, eğitim, çocukların istismardan korunması, sömürü, şiddet ve HIV/AIDS’e karşı mücadele konusunda belli bir süre içerisinde gerçekleştirilmesi öngörülen hedefleri belirlemiştir.
22- BM Gecekondu Mahallelerini İnsana Yakışır Yerleşimlere Dönüştürmek İçin Çalışır
Günümüzde dünya nüfusunun yarısının yaşadığı şehirler hem ulusal üretimin ve tüketimin hem de ekonomik ve sosyal gelişimin merkezidir. Aynı zamanda, hastalıkların, suçun, kirliliğin ve yoksulluğun da yaşandığı yerlerdir. Gelişmekte olan ülkelerde gecekonduda yaşayan kesim, nüfusun yüzde 50’sinden fazlasını oluşturmaktadır ve bu kişilerin barınacakları bir yere, içme suyuna ve sağlık hizmetlerine erişme imkanları yok denecek kadar azdır. BM İnsan Yerleşimleri Programı (UN-HABITAT) 150’yi aşkın teknik program ve projeleriyle, yaklaşık 70 ülkede, hükümetler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği halinde şehirlerdeki gecekondu soruna çözüm bulmak için çalışmaktadır. Yoksullar açısından sırasıyla temel hizmetler ve barınmaya yönelik yatırımlar için hızlı adımlar atılması ve şehirde yaşayan yoksullara mülkiyet güvencesi sağlaması ana hedeflerdir.
23-BM Küresel Ağa Yerel Erişimi Sağlar
Evrensel Posta Birliği (UPU), güncel posta hizmet ve ürünleriyle şirketler ve insanlar arasında ticari, kültürel ve sosyal iletişimi geliştirir ve uluslararası posta değişimini kolaylaştırır. Dünya genelinde yaklaşık 660 bin postane ile dünyadaki en yaygın ağı oluşturur. Böylelikle, bilgi, mal ve paranın transferini kolaylaştırır. İnternet ve yeni teknolojiler, özellikle, siparişler sanal olarak verilmesine rağmen elektronik olarak gönderilemediğinden e-ticaret alanında posta servisi için yeni fırsatlar ortaya çıkarmıştır. Posta, günlük ticari, dijital ve finansal işlemler arasında önemli bir köprü durumundadır ve küresel kalkınmanın ana unsurlarından biri olmaya devam etmektedir.
24-BM Küresel Haberleşmenin Geliştirilmesi için Çalışır
Uluslararası Telekomünikasyon Birliği, hükümetleri ve sanayiyi bir araya getirerek küresel telekomünikasyon ağlarını ve hizmetlerini düzenlemekte ve geliştirmektedir. Bu kuruluş, radyo dalgalarının ortak kullanım şartlarını belirlemekte, uydu yörüngelerinin tahsis edilmesinde uluslararası işbirliğini sağlamakta, gelişmekte olan dünyada telekomünikasyon altyapısını güçlendirmekte ve iletişim araçlarının birbirlerine kesintisiz bağlanması için dünya çapında standartlar oluşturmaktadır. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği, geniş bantlı internetten son çıkan kablosuz teknolojilere, havacılık faaliyetlerinden gemi seferlerindeki teknolojik gelişmelere, astronomiden uydu tabanlı meteorolojik araştırmalara, telefon ve faks hizmetlerinden televizyon yayıncılığıyla tüm dünyayı birbiri ile bağlamaya kendini adamıştır. Birliğin çalışmaları sonucu telekomünikasyon bugün 2,1 trilyon dolarlık küresel bir sektör haline gelmiştir.
25-Turizmi geliştirir
2014 yılında uluslararası turizm 1,1 milyar sayısına ulaşırken, turizm 1,5 tirlyon dolar ihtacat kazancı sağladı. Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü (WTO) sürdürülebilir, sorumluluk sahibi ve evrensel olarak erişilebilir turizmin geliştirilmesi için çalışır. WTO piyasa bilgisi toplar, rekabetçi ve sürdürülebilir turizm politikaları geliştirir, turizm eğitim ve öğretimini destekler ve 100’den fazla ülkede turizmi bir kalkınma aracı yapmak için çaba gösterir. WTO’nun Turizm Küresel Etik Kuralları turizmin olumsuz etkisini en aza indirerek, faydalarını maksimize etmeyi hedefler.
26. Kalkınma ve Barış için Gönüllüleri Seferber Eder
Birleşmiş Milletler Gönüllüleri (UNV) programı tüm dünyada barış ve kalkınmayı desteklemek üzere gönüllülüğü teşvik eder. Gönüllülük kalkınmanın gidişatını ve yapısını dönüştürebileceği gibi hem topluma hem de bireysel olarak gönüllüye fayda sağlar. UNV her yıl 160 farklı milletten 8 bin deneyimli BM Gönüllüsünü seferber eder. 130’dan fazla ülkede çalışan bu gönüllüler kalkınma projelerini destekler ve varışı koruma ve insani yardım operasyonlarında çalıırlar. Gönüülülerin yüzde 75’ten fazlası kalkınmakta olan ülkelerden gelirken, üçte biri kendi ülkelerinde BM gönüllüsü olarak çalışırlar.
27. Küresel bir Düşünce Kuruluşu olarak Hareket Eder
Birleşmiş Milletler küresel sorunlara çözüm bulma arayışında en başta gelir. BM Nüfus Dairesi küresel nüfus eğilimleri, demografik tahminler ve projeksiyonlar konusunda başta gelen bir bilgi ve araştırma kaynağıdır. BM İstatistik Dairesi ise küresel istatistik sisteminin merkezidir. Ekonomik, demografik, toplumsal, cinsiyet, çevre ve enerji istatistiklerini toplar ve dağıtır. BM Kalkınma Programı’nın her yıl yayınladığı İnsani Kalkınma Raporu, alanında çığır açan İnsani Kalkınma Endeksi de dahil olmak üzere başlıca kalkınma konuları, eğilimleri ve politikaları konusunda bağımsız ve deneylere dayalı analizler sağlar. Birleşmiş Milletler Dünya Ekonomik ve Sosyal Araştırması, Dünya Bankası’nın yayınladığı Dünya Kalkınma Raporu, Uluslararası Para Fonu’nun yayınladığı Dünya Ekonomik Görünümü ve benzer başka çalışmalar politika yapıcıların bilgilendirilmiş kararlar vermesine yardımcı olur.
TOPLUMSAL KALKINMA
28- BM Gelişmekte Olan Ülkelerde Okur-Yazar Sayısını ve Eğitim Seviyesini Artırmaya Çalışır
Gelişmekte olan ülkelerde günümüzde yetişkinlerin yüzde 84’ü okuma-yazma bilmekte ve çocukların yüzde 91’i ilkokula devam etmektedir. Kadınların gelişimini ve eğitimini teşvik edici programlar sayesinde, gelişmekte olan ülkelerde kadın okuma-yazma oranını 1970’lerde yüzde 36 oranında iken 2007 yılında yüzde 79,9’a yükselmiştir. Bir sonraki hedef ise bütün kız çocuklarının temel eğitimi tamamlamalarını sağlamaktır.
29- BM Tarihi, Kültürel, Mimari ve Doğal Alanları Korur
Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 137 ülkeye eski anıtların, tarihi, kültürel ve doğal alanların korunmasında yardımcı olmaktadır. Kültürel çeşitliliğin, varlığın, seçkin doğal ve kültürel alanların korunması için uluslararası antlaşmalar yapmaktadır. Bu bağlamda binden fazla alanın olağanüstü evrensel değere sahip olduğu belirlenmiştir.
30- BM Akademik ve Kültürel Değişimi Mümkün Kılar
BM, UNESCO ve Birleşmiş Milletler Üniversitesi aracılığıyla, bilimsel işbirliğinin sağlanmasını, yüksek eğitim kurumları arasında bilgi ağının oluşmasını ve azınlıklar ve yerli halklar da dâhil herkesin kültürel zenginliklerini yansıtmasını teşvik eder.
31. Küresel Sorunları Ele Alır
Birleşmiş Milletler Üniversitesi küresel bir düşünce kuruluşu ve 12 ülkede 13 araştırma ve eğitim enstitüsüne sahip lisans üstü eğitim kurumudur. BM Üniversitesi, sürdürülebilir kalkınma, kalkınma yönetişimi, bilim, teknoloji, inovasyon ve toplumsal konularda Dünya’daki belli başlı üniversiteler ve araştırma kurumları ile birlikte çalışr. Lisans üstü eğitim faaliyetleri kalkınmakta olan ülkelerde kapasite arttırımı çalışmalarına katkı sağlar.
32. Küresel Konularda Liderlik Yapar
1972 yılında Stockholm’de yapılan çevre konusundaki ilk BM Konferansı gezegenimizin karşı karşıya olduğu tehlikeler hakkında dünyanın bilgilenmesini sağlamış, ülkelerin harekete geçmesini tetiklemiştir. 1085 yılında Meksika’da yapılan kadın konulu ilk dünya konferansı sayesinde kadınların hakları, eşitliği ve ilerlemeleri konuları küresel gündeme dahil edilmiştir. 1968 yılında Tahran’da toplanan ilk İnsan Hakları Konferansı, 1974 yılında Bükreş’te toplanan ilk Dünya Nüfus Konferansı, 1979 yılında Cenevre’de toplanan ilk Dünya İklim Konferansı da kürese konularda dönüm noktası sayılan toplantılardır. Bu toplantılar uzmanlar ve politika yapıcıların yanında tüm dünyadan aktivistleri de bir araya getirmiş, sürdürülebilir küresel eyleme geçilmesini sağlamışlardır.
İNSAN HAKLARI
33- BM İnsan Haklarının Gelişmesini Destekler
BM, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesinin Genel Kurul’da kabul edildiği 1948 yılından bu yana, siyasi, medeni, ekonomik, sosyal ve kültürel haklar alanında düzinelerce geniş kapsamlı antlaşmayı hayata geçirmiştir. BM İnsan Hakları kuruluşları, bireysel şikâyetlerin araştırılması sonucunda dünyanın dikkatini işkence, keyfi gözaltına alma ve diğer insan hakları ihlalleri üzerine çekerek hükümetlerin insan hakları konusunda daha duyarlı olmalarını sağlamaktadır.
34- BM Demokrasiyi Destekler
Birleşmiş Milletler, çoğu ülkede insanların özgür ve adil bir biçimde seçimlere katılmasına yardımcı olması dâhil dünya genelinde demokratik kurumları ve uygulamaları desteklemektedir. Birleşmiş Milletler, Kamboçya, El Salvador, Mozambik, Güney Afrika, Doğu Timor, Afganistan, Irak, Burundi, Kongo ve Nepal Demokratik Cumhuriyeti gibi 100’den fazla ülkeye, tarihlerinde bir dönüm noktası olan siyasi seçimlerde gözlemci olarak yardım ve destek sağlamaktadır.
35-BM Ülkelerin Bağımsızlıklarına ve Kendi Geleceklerini Tayin Etmelerine Yardımcı Olur
BM, 1945 yılında kurulduğunda, 750 milyon insan, sömürgeci güçlerin idaresinde yaşıyordu. BM, 80’den fazla ülkenin bağımsızlığını kazanmasına yardımcı olmuştur.
DİĞER 35 MADDELİK BM SİSTEMİ’Nİ OKUMAK İÇİN TIKLAYIN
Kaynak: BM
